Oefenen, hoe doe je dat?

Terug naar de pianohoek

Pianospelen is leuk, maar dat oefenen… soms is dat best lastig. Daarom heb ik wat tips en informatie voor je verzameld. Zowel voor jou als speler, maar ook bijvoorbeeld hoe je ouders je kunnen helpen.

Een instrument leren spelen vraagt tijd, focus en geduld, maar je krijgt er ook heel veel voor terug. Dat lijkt alleen soms een tijdje te duren. In het begin gaat het best snel. Je leert de notennamen en een goede houding, zodat je opeens best wat eenvoudige stukjes kan spelen, maar daarna wordt het oefenen steeds preciezer en voelt het allemaal langer te duren.

Het is dan ook belangrijk dat je weet hoe je kan oefenen. Zodat het leuk blijft en een plekje kan houden in je dag.

Lukt het even niet?
Bekijk dan het schema hieronder en beantwoord de vragen

Regels in huis als er iemand aan het oefenen is:

Wanneer je hebt bedacht om te gaan oefenen, is het belangrijk dat je daar een goede ruimte voor hebt. Dat kan soms best een uitdaging zijn als je niet de enige thuis bent. Daarom heb ik wat regels opgeschreven die je kunnen helpen om het thuis oefenen makkelijker te maken:

Andere mensen in huis mogen je even niet storen (wel als het heel dringend is natuurlijk, maar niet om een leuk filmpje te laten zien of vragen of je wilt buitenspelen)
De ruimte waar je oefent is zo rustig mogelijk. Als het onrustig is, dan wordt je constant afgeleid en dat kost veel energie. Je denkt dan dat je hebt geoefend, maar eigenlijk was je vooral bezig met focussen. Dus hoe doe je dat?
- Zorg dat er geen TV of ander scherm is die op de achtergrond aan staat. Vraag anderen om een anders even een koptelefoon op te zetten tot je klaar bent met oefenen.
- Zorg dat meldingen van de telefoon/tablet/computer uitstaan.
- Vertel aan je familie/huisgenoten dat je nu gaat oefenen, zodat ze weten wanneer je wel tijd hebt om samen iets te doen.
- Je kan voorstellen dat iedereen even een moment voor zichzelf heeft. Dat creëert rust in huis en iedereen mag even in zijn eigen bubbel zitten.
Als je weet wat je wilt oefenen, wordt de drempel om te beginnen lager. Je hoeft niet na te denken en gaat gewoon aan de slag. Vul bijvoorbeeld een planning in zoals in de PDF hiernaast. In de klok kan je invullen hoe lang je ermee aan de slag wilt gaan of hoe lang je uiteindelijk hebt geoefend.
Vind je het lastig om te beginnen met oefenen? Vraag of iemand je eraan helpt te herinneren of hang een post-it op zodat je het niet vergeet. Het kan ook helpen om een vast moment te kiezen. Bijvoorbeeld voordat je naar school gaat, om 16:00 uur, als er iemand gaat koken, of nadat je je tanden ’s avonds hebt gepoetst.
Ik raad niet aan om het gelijk na het eten te doen. Je lichaam is dan druk bezig met het eten verwerken en je kan daarom vermoeider voelen als je veel moet focussen.
Wil je graag als familielid luisteren hoe iemand oefenent? Leuk, dat je interesse toont! Dat kan erg motiverend zijn, maar vraag dan eerst of diegene dat fijn vind en geef geen commentaar op hoe het klinkt. Het oefenen is een tijd om te proberen/experimenteren en daar hoeft nog geen mening aanvast te zitten. Tenzij iemand iets zelf aan je wilt laten horen en benieuwd is naar je mening.

Wat en hoe ga je oefenen?

Het helpt om te weten wat je gaat oefenen. Dat maakt het namelijk makkelijker om te beginnen en je oefent efficiënter. Mensen die hebben gekozen om hun beroep te maken van muziek, die hebben vaak een routine van wel een uur of meer.

Als je net begonnen bent, dan hoeft oefenen echt geen uren te duren. Begin bijvoorbeeld als jonge pianist met:

Zorg dat je je bladmuziek in de buurt hebt, een potlood, gum en eventueel een metronoom
Ga goed op je stoel/kruk zitten en begin met een inspeeloefening die je van je docent hebt gekregen (of met de Hanon oefeningen). Zo kan je je vingers opwarmen, zonder te veel energie kwijt te zijn aan het moeten opletten. Inspelen moet een routine worden om je hoofd en lichaam te vertellen ‘okay, we gaan nu dit instrument oefenen’.
Begin na het inspelen met een stuk dat je nog lastig vind. Je hebt nu nog de meeste focus en energie. Bedenk welke maten je wilt leren en begin daarmee. Heb je die geoefend? Plak ze dan aan elkaar en speel het stuk door zover je het kan.
Merk je dat je focus opraakt? Neem gewoon even een korte pauze en pak het na een paar minuutjes weer op of speel iets anders in de tussentijd als je dat wilt.

En hoe ziet zo’n inspeelroutine eruit als je verder komt? Iemand die hoorn speelt op hoog niveau (in orkesten en het conservatorium heeft gedaan) begint zijn dag met een routine van een uur. Die ziet er bijvoorbeeld zo uit:

Rek en strek oefeningen zodat het lichaam ontspannen is.
Ademhalingsoefeningen zodat de longen zijn opgewarmd.
Liptrillers doen, zodat de lippen zijn opgewarmd.
Vaste set aan inspeeloefeningen. Die zijn elke dag hetzelfde, omdat je daarmee techniek kan onderhouden en dat is erg belangrijk.
Een planning afgaan om de stukken te oefenen die hij/zij binnenkort moet kunnen.

Herhalen, herhalen, herhalen, maar voor hoe lang?

Een instrument leren spelen vraagt veel herhaling. Je kan het in je hoofd snappen, maar om het te doen, dat is moeilijker. Je vingers moeten leren welke bewegingen waarbij horen. Daarom kan je beter drie keer 10 minuten oefenen verdeeld over drie dagen, dan één keer 30 minuten de dag voor je pianoles. Als je wat tijd tussen je oefenmomenten laat, dan kunnen je hersenen het verwerken waardoor het de volgende keer als weer iets makkelijker gaat.

Hiernaast kan je de pianotime challenges bladen downloaden. Je begint dan langzaam een routine op te bouwen om te wennen aan het oefenen.

Bijvoorbeeld:
Week 1: 2x 10 min
Week 2: 3x 10 min
Week 3: 4x 10 min
Week 4: 4x 10 min

Wil je meer uidaging? Doe dan de challenge!
Kies zelf hoeveel minuten je per keer wilt oefenen en vul zoveel mogelijk nootjes in de week in!